AI Transformation Atlas
Süni intellekt iqtisadiyyatında kim qalib gələcək, kim uyğunlaşacaq və kim geridə qalmaq riski daşıyır? 184 iqtisadiyyat üzrə AI hazırlığını, innovasiya potensialını, əmək bazarının süni intellektə məruz qalmasını, iqtisadi dəyər yaratma qabiliyyətini və keçid riskini ölçən qlobal analitik çərçivə — Azərbaycan üzrə ayrıca dərin təhlillə. Bütün rəqəmlər rəsmi statistikadan hesablanır.
Kim süni intellektə hazırdır?
Hazırlıq — AI təmələri, insan kapitalı və idarəetmə sütunlarının ortalamasıdır: süni intellekti mənimsəmək üçün struktur qabiliyyəti, ölkənin onu istehsal edib-etməməsindən asılı olmayaraq. Qlobal xəritə, paylanma və regional medianalar.
Süni intellekt innovasiyasını əslində kim istehsal edir?
ELM-TİN xərcləri, rezident patentləri, elmi məqalələr və ixracın texnoloji tutumu üzrə innovasiya gücü. Bu ölçü hazırlıqdan qat-qat qeyri-bərabər paylanıb.
Kim süni intellekt qurur, kim yalnız istifadə edir?
Hazırlıq və innovasiya oxları üzrə kvadrant təhlili: AI gücləri, AI istehlakçıları, tam istifadə olunmayan innovatorlar və geridə qalanlar. Qrup sərhədləri qlobal medianalardır.
Süni intellekt hansı əmək bazarını ən çox dəyişdirəcək?
ILO-nun peşə üzrə generativ AI məruzqalma indeksinin hər ölkənin öz məşğulluq strukturuna tətbiqi. Məruzqalma iş itkisi demək deyil — peşənin mövcud tapşırıqlarının nə qədərinin süni intellekt tərəfindən yerinə yetirilə biləcəyini ölçür.
AI keçid riski harada ən yüksəkdir?
Məruzqalmanın hazırlıq çatışmazlığına vurulması. Ən əhəmiyyətli qrup yüksək məruzqalma ilə aşağı hazırlığın birləşdiyi iqtisadiyyatlardır.
Süni intellektin yaratdığı iqtisadi dəyəri kim mənimsəyə bilər?
Əmək məhsuldarlığı, İKT xidmət ixracı və xidmətlərin iqtisadiyyatdakı çəkisi innovasiya, insan kapitalı və təməllərlə birlikdə: tətbiq tək başına məhsula çevrilmir.
Hansı ölkələrin istifadə olunmamış AI potensialı var?
İnnovasiya gücünün hazırlıq sütunlarına ən kiçik kvadratlar reqressiyası; gözlənilən və faktiki göstərici arasındakı fərq imkan boşluğunu verir. Müsbət fərq reallaşmamış potensialı göstərir, zəmanətli artımı deyil.
Azərbaycan AI rentgeni
Azərbaycanın mövqeyinin göstərici səviyyəsində dekompozisiyası — qlobal, regional və gəlir qrupu medianaları ilə müqayisədə, əmək strukturu və müqayisə ölkələri ilə birlikdə.
AI 2030 Ssenari Laboratoriyası
Bacarıqlar, innovasiya və rəqəmsal sürətlənmə ssenariləri altında indeksin mexaniki yenidən hesablanması, həssaslıq təhlili ilə birlikdə. Bunlar proqnoz deyil: bütün digər ölkələr müşahidə olunan dəyərlərində saxlanılır.
Metodologiya
Göstəricilərin seçimi, normallaşdırma, çəkilər, çatışmayan məlumatın idarəsi, klasterləşdirmə, reqressiya və məhdudiyyətlər — hamısı düsturları ilə birlikdə açıq şəkildə verilir.
Statix AI Transformasiya İndeksi (SATI) dataseti
Səhifənin arxasındakı hesablanmış dataset CSV formatında yüklənə bilər: ölkə, ISO3, region, gəlir qrupu, SATI, sütun balları, əmək məruzqalması, keçid riski, dəyər mənimsəmə, imkan boşluğu, arxetip və son data ili.
Mənbələr
Yalnız rəsmi mənbələr: Dünya Bankı (Dünya İnkişaf Göstəriciləri və Data360), Beynəlxalq Əmək Təşkilatı (ILOSTAT SDMX və 140 nömrəli İşçi Sənədi), UNESCO Statistika İnstitutu, BMT DESA E-Hökumət Sorğusu, həmçinin Dünya Bankının WDI bazası vasitəsilə yenidən dərc olunan Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqı (ITU) və Ümumdünya Əqli Mülkiyyət Təşkilatı (WIPO) göstəriciləri. Hər göstəricinin mənbəyi, lisenziyası və istinad ili səhifədəki mənbə cədvəlində göstərilir.